Thiếu kết nối với thị trường xuất nhập khẩu
Năng lực các cảng biển hiện nay còn rất hạn chế, quy mô cầu bến cảng, luồng tàu vào cảng thiếu đồng nhất về năng lực. Cầu trên các trục đường nối đến cảng bị hạn chế trọng tải, hệ thống dịch vụ logistics còn yếu kém, chưa hình thành trung tâm logistics, ít doanh nghiệp lớn chuyên về dịch vụ logistics hoạt động trên địa bàn. Thủ tục hành chính tại các cửa khẩu, bến cảng chưa được thuận lợi. Chất lượng nguồn nhân lực liên quan logicstics còn thấp.
Đồng quan điểm với ông Trần Hữu Hiệp, ông Lê Duy Hiệp - Chủ tịch VLA chỉ ra 3 thách thức lớn hiện nay của vùng ĐBSCL. Thứ nhất là đang đối mặt tình hình hạn hán, xâm nhập mặn, thách thức về nguồn nước sông Mê Kông; thứ hai có 37 cảng nhưng đều có quy mô nhỏ, chưa khai thác hiệu quả vận tải container đường thuỷ, chưa có quy hoạch trung tâm logistics để đóng vai trò kết nối lưu thông hàng hoá và thứ ba là thiếu đội ngũ nhân sự có chuyên môn.
Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) nói rằng, trong vùng phần lớn đều là cảng tổng hợp địa phương, chủ yếu phục vụ nhu cầu luân chuyển hàng hóa trong nước cho các khu công nghiệp tại địa phương. Hàng hóa thông qua hệ thống cảng chủ yếu là hàng rời như nông sản, phân bón, xi măng, than đá phục vụ cho các nhà máy nhiệt điện trong khu vực. Bên cạnh đó, sản lượng hàng hóa container thông qua hệ thống cảng này chiếm tỷ trọng thấp, khoảng 0,8-0,9% trong tổng lượng hàng container của cả nước. Tốc độ tăng trưởng hàng hóa container bình quân giai đoạn 2008-2013 là 11,28%/năm. Ông Hải cho rằng, nguyên nhân của tình trạng trên chủ yếu do thiếu kết nối giữa ĐBSCL với thị trường xuất nhập khẩu qua hệ thống luồng hàng hải, cảng biển. Đồng thời, khả năng liên kết giữa các địa phương, doanh nghiệp trong xây dựng, cung ứng chuỗi dịch vụ logistics còn yếu.
Xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi
Theo Bộ Công Thương, dự báo lượng hàng qua cảng ĐBSCL từ nay đến 2030 là rất lớn, khoảng 25-28 triệu tấn/năm vào năm 2020 và từ 66,5 đến 71,5 triệu tấn/năm đến năm 2030. Điều đó cho thấy vùng ĐBSCL có nhu cầu rất cao trong đầu tư phát triển hoạt động logistics, cả về đầu tư cơ sở hạ tầng logistics cũng như phát triển doanh nghiệp cung ứng dịch vụ logistics, để phục vụ kịp thời yêu cầu phát triển lưu thông, phân phối hàng hóa trong vùng và liên vùng, phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu. Hiện cần đầu tư vào nhiều hạ tầng logistics mới như hệ thống trung tâm logistics vệ tinh, hệ thống cảng biển, cảng sông, cảng cạn (ICD), kho bãi, trong đó chú trọng phát triển các dịch vụ logistics cho các sản phẩm nông nghiệp xuất khẩu chủ lực của vùng như kho chuyên dùng, kho lạnh phục vụ hoạt động chế biến, bảo quản nông sản, thủy sản.